Човекот како носител и сведок на вечниот живот

Posted on Updated on

1743523_832576590128926_6931277845859831324_nЧовекот е битие повикано да биде носител и сведок на вечниот живот. Тоа негово природно призвание станало со Христовото воскресение од мртвите – најдлабока вистина на човекот и светот. Бидејќи од моментот на Христовото воскресение човековата природа и човековото битие се заквасени во целина еднаш засекогаш со квасот на вечниот живот. И човековиот ум го осознал сознанието дека му преостанува да избере помеѓу минливото и вечноста, исчезнатиот и вечниот живот. Од тогаш станува јасно она што до тогаш било мрачно во човечката свест: дека постојат два начини на живот. Дека постои вистинит и можен минлив живот, но исто така дека постои и вистинит и можен вечен и неминлив живот.

Има многумина луѓе со низок степен на знаење и просветеност, кои го прифаќаат минливиот живот како единствена вистинитост. Мудрувањето на таквите е телесно мудрување, подеднакво својствено и на неуките и на учените. Свеста на тие е малку поразвиена од животинската. Тоа се оние кои телесно живеат, мислат и чувствуваат. Таквите гледаат и ги распознаваат работите и се служат со нив, вешто или помалку вешто, зависно од степенот на образованост и цивилизираност, но тие се далеку од поимањето и разбирањето на суштината и смислата на работите. Таквите живеат и работат, но се далеку од познавањето на смислата на животот и длабоката значајност на човековиот создавачки чин. Покрај сите надгледувања и познавања таквите остануваат духовни слепци, заспани од смртоносен сон, непробудени битија и скаменети срца и умови.

Таквите – она што го гледаат и доживуваат, тоа во себе го носат и за тоа единствено сведочат. Тие се угледуваат на минливиот живот и минливите уживања, задоволувајќи ги своите кратковидни вистини, се тешат и заситуваат со умованија и трулежни сознанија слични на пајажината, хранејќи се со трулежно богатство и трулежни, привремени радости. Тие дури кога ќе стигнат во последните моменти, кои никој не може да ги избегне, се среќаваат, ужаснуваат, со вистината: дека радостите секогаш и биле трулежни и минливи, богатството – трулежно богатство, знаењето – трулежно знаење, паметот – трулежен памет, вистината – трулежна вистина, делата – плетење мрежа на пајаците, животот – трулежен живот, подложен на смрт и ништожност, како последна вистина.

Тој последен момент, кој се нарекува смрт, се открива така и станува основен и главен критериум и мерило на сè она што човекот бил, правел, и е; сè што мислел, со што се задоволувал, и на што се радувал во животот. А секоја вредност, било да се работи за вредност на животот, било да се работи за вредност на вистината, или за вредност на човековата историска дејност во сите облици: вредност на љубов, правда, добра, страдања за ближниот, за општа смисла и праведност – сите тие и безбројни други вредности на битијата и созданијата, доколку не се во состојба да ја победат смртта и минливоста, стануваат заедно со своите носители – безвредна бесмисла. Вистината се претвора и постанува истоветна со лагата, животот со смртта, доброто со злото, знаењето со незнаењето, љубовта со зависта; макрокосмосот се претвора во привидност, а човекот во прав и пепел.

Оние што се поклонуваат на минливиот живот и кои сите негови вредности ги сведуваат на минливи вредности, таквите не можат да избегнат да бидат наречени и да постанат поклоници на смртта. Бидејќи конечниот збир на нивните знаења и памет, нивните дела и вредност, со еден збор – нивниот живот е смрт кој исчезнува и обоготворувањето на тие исчезнува. Таквите и кога се борат за човековиот живот, неговите вредности и достоинство, уште од почеток се откажале од смислата на своите напори и борба, така и од самата вредност на животот и неговото вистинско достоинство. Бидејќи вистински е достоинствено и вредно само она што се причестува и што може да постане заедничар на вечноста и носител на бесмртноста.

Голема е среќата за луѓето и светот што поклониците на смртта и проповедниците на минливото не ги изведуваат своите конечни заклучоци од своето смртољубие и што не живеат во целост согласно со своето идолопоклоничко суеверие и мртвоверие. Длабоко им е срцето од непробудениот разум. Така Бог, како и кај Јов, не  допушта на Сатаната да им се доближи на „душите“, т.е. да им се приближи и да ги сатанизира длабочините на битијата, свеста и совеста. Од тука, често, и кога се борат за „бесмислена“ смисла за минливиот живот и нивните вредности, во самата таа борба пројавуваат, свесно или несвесно, тага и жед за негова вечна смисла и значење. Очигледно, поширок и подлабок е човекот од површинската област на својата свест и од логиката на таканаречениот здрав разум, и тоа не само поширок и подлабок на вечен план, туку и во поглед на своето историско битување и секојдневно однесување. Само еден мал дел од неговото секојдневно однесување и причината за тоа однесување допира до неговата свест и неа и постанува јасно.

Да се поклонува на минливиот живот значи да се поклонува и служи на привидот, а тој да се претвори во идол, а човекот во безумен идолопоклоник. Затоа само тогаш кога човекот прогледува и му се отвора видот за тајната на вечниот и неминлив живот, испреплетен и скриен во минливиот, тој станува вистински човек и неговото поклонување на животот – поклонување на вистински, бесмртен живот. За разоткривање на себеси и за допир со тој живот потребна е подлабока и посовршена свест од телесното мудрување и трулежното умование, неопходна е духовна мудрост, знаење и просветлување. Поклониците на Вечниот Живот се богопоклоници, тоа се оние кои се поклонуваат на Бога, преку тајната на битието, Духот и Вистината. Од каде Вечниот Живот во минливите созданија? Преку создавањето Божјо тој е зададен, а со овоплотувањето и воскресението Христово е даден како квас. Вечниот Живот засветлил во воскресната ноќ од Гробот Господов. За нив Христовиот гроб се претворил во живоносен Гроб, во извор на вечен живот за секоја творба и секое битие, и за секој гроб кој се соединува и се доближува до него.

За нив земјата од вечните гробници на битијата и созданијата се претвора во света работилница на бесмртниците и животот вечен. Како прв воскреснат од мртвите, Господ Христос, станува Воскресник на сите мртви од сите гробови, првенец на сите оние кои во Него и со Него ќе воскреснат во незаодниот Ден, последен, собир на сите денови и времиња, и на сè што во нив се раѓало и создавало.

Ете поради што во воскресенскиот поздрав: ХРИСТОС ВОСКРЕСЕ! и во возвратниот поздрав: НАВИСТИНА ВОСКРЕСЕ! – е содржана сета суштина на нашата вера и сета суштина на нашиот живот во времето и вечноста. Тоа е она во што ние христијаните веруваме, се надеваме, што сакаме и на што го втемелуваме нашиот живот. Тоа е темелот и смислата на нашето раѓање, основа на нашето живеење. Од тоа чудесно Случување сјае вечна и незгаслива Светлина. Таа го објаснува нашето раѓање и живеење, нашето умирање и нашата вечна надеж. Сигурната вера дека Христос воскреснал, и дека Он, како што беше Почеток на умрените, стана и Почеток на оние кои воскреснаа и кои ќе воскреснат од мртвите, постанувајќи со тоа Почеток на Новото Човештво, не веќе на човештвото кое се раѓало да умре и пропадне, туку родено за вечен живот; па таа вера станува оска околу која се одвива нашето битие и живот, како и битието во светот, во неговото минато, сегашност и идно постоење.

Ние христијаните, поради што сме христијани? По тоа што веруваме во воскреснатиот Господ Христос, Единородниот Син Божји, роден од Дева, кој пострада, беше погребен и умре, но со силата Божја воскресна од мртвите во третиот ден. Верувајќи во Воскреснатиот, ние веруваме во сеопштото воскресение на мртвите. Бидејќи како што Он воскресна така и сите луѓе ќе воскреснат во последниот Ден; и ќе биде ново небо и нова земја, и обновени и преобразени човечките битија.

Сведоци за присутноста на воскресенската сила и можноста за преобразување на човечките тела и битија се светите чудотворни МОШТИ. Има многу свети мошти во Православната Црква, кај сите православни народи, кои сведочат за силата на Воскреснатиот Господ. Да ги споменеме само оние, кои ни се нас најблиски: Св. Стефан Дечански и Великомаченикот Лазар Косовски, Св. Василиј Острошки и Св. Петар Цетињски, Преподобен Петар Коришки и Рафаил Банатски Исцелител, и Преподобна Параскева. Сами по себе сите тие се обични човекови коски, но коски кои се допреле до силата на воскреснатиот Христос. Затоа тие со векови чудотворат, телесно болни лекуваат и душевно просветуваат. Големо и прекрасно е тоа чудо: коските на мртвите стануваат помоќни и почудотворни од живите битија, поголеми просветители и учители од живите мудреци. Илјада и илјадници луѓе се населуваат со векови околу нив, здобивајќи преку нив нов мирен живот, воскреснувајќи ги душите на мртвите со сила Божја испреплетена во тие коски. Со онаа иста сила преку која Господ ги воскреснал своите коски и своето тело по тридневното погребение. Така се покажува дека светителите уште сега и овде се она на што се повикани да бидат сите луѓе во времето и вечноста: Носители и сведоци на Вечниот Живот.

 

Наслов на изворникот:

Митрополит Амфилохије, Основи православног васпитања, Београд, септембар, 2000, стр: 78 – 80.

Превел:

Петар М. Петковски,

студент при ПБФ „Свети Климент Охридски“ – Скопје

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s