За верата и христијанскиот живот

Posted on Updated on

Значењето на човекот

графитБог не создал нас – луѓето по Својот образ и подобие, ни дал  разум, слободна волја и бесмртна душа, за да можеме  да го  познаваме Него и уподобувајќи Му се,  да стануваме се подобри и со подобрување  да го наследиме вечниот блажен живот со Бога.  Затоа човековото постоење тука на земјата, има длабока смисла, големо значење и висока цел. Во створенијата од Бога во светов  нема и не може да има ништо бесмислено. Ако човекот живее без вера во Бога, не живее според Божјите заповеди и не живее за да добие вечен живот, постоењето на таквиот човек на земјата станува бесмислено. За луѓето што живеат без Бога, животот изгледа неразбирлив и случаен, а самите таквите луѓе стануваат најчесто полоши и од ѕверови.

За секој човек, за да ја исполни своето назначување на земјата и да го добие вечното спасение, неопходно е најпрво да го познае вистинскиот Бог и правилно да верува во Него, т.е. да има вистинска вера, и второ, да живее според таа вера , т.е. да го сака Бога и луѓето и да прави добри дела. Апостол Павле вели дека „без вера не е можно да се угоди на Бога“ (Евр. 11:6), а апостол Јаков дополнува дека „верата: ако нема дела, сама по себе е мртва“ (Јак. 2:17 ). И така, за нашето спасение се потребни правилна вера и живот според таа вера (добри дела).

Вистинското учење за тоа како треба правилно да се верува во Бога и како да живеат луѓето, се содржи во Православната христијанска вера, бидејќи таа е основана врз Божественото откровение. Божествено откровение се нарекува сето она што Самиот Бог го открил на луѓето за Себе и за правилната вистинска вера во Него. Своето откровение Бог  го соопштува на луѓето на два начина – по природен и натприроден.

 

   За природното Божествено откровение

Природно откровение се нарекува тоа Божјо откровение со кое Бог се открива Себе на обичен,  природен начин на секој човек – преку видливиот за нас свет (природата) и преку нашата совест, која е глас Божји во нас, кој ни зборува што е добро и што е зло, а исто така и преку животот – преку историјата на целото човештво.  Ако народот ја изгуби верата во Бога,  го пристигнуваат  катастрофи и несреќи.  Не се ли покае, ќе загине и ќе исчезне од земјата – да се потсетиме на потопот, пропаста на Содом и Гомор, на распрсканиот по целата земја еврејски народ и други.  Целиот свет што не опкружува е една голема книга на Божјото откровение, кое сведочи за семоќноста  и премудроста на Бога,  нашиот Творец.

Луѓето кои изучуваат овој свет, сите научници, со многу мали исклучоци, се верници луѓе.  За да ги следат (да проучуваат) нешто мора да бидат убедени,  да веруваат во тоа дека се што се истражува е направено по одреден план. Дури и најпознатата обичната машина не може да се појави случајно, сама од себе, па дури и ако сретнеме правилно распоредени куп камења, ние, веќе од правилното  распоредување, ќе заклучиме дека така ги сортирал некој човек.  Случајните куп камења секогаш  остануваат  неоформени,  несоодветни. Уште Цицерон (наставникот и писателот од антиката,  кој живеел,  пред  Христос.) Рекол дека дури и неколку милиони пати да се фрлаат коцки со букви, нема да се добијат од нив редови од стихови.  А  вселената, која не окружува е многу покомплексна и  од најсложената машина и е полна со многу поголема смисла, отколку песната со најдлабока суштина ” (од беседите на арх. Натанаил).

Апостол Павле, најобразованиот човек за своето време, за ова ни вели дека „Секој дом се гради од некого, а Оној Кој создал се е Бог“  (Евреите 3:4).  Големиот научник Њутн, кој ги открил законите за движењето на небесните тела, како откривач на најголемата тајна на универзумот, бил верник човек и се занимавал со богословие. Кога тој го изговарал Божјото име, побожно станувал на нозе и ја вадел капата.

Големиот Паскал, генијот на математиката, и еден од творците на новата физика, не само што верник, но и еден од најголемите верски мислители на Европа. Паскал рекол: Сите противречности, кои се поголеми од сè, изгледа сакаат да ме оддалечат од позицијата на религијата, но поголеми од сѐ ме доведоа до неа. Големиот основач на целата современа бактериологија (наука, проучуваат животот на бактериите и нивното влијание врз човечкиот организам), мислителот, кој влегол подлабоко во тајната на органскиот живот – Пастер, го вели следново:  Колку повеќе се занимавам со проучување на природата, толку повеќе се застанува во побожно размислување пред делата на Создателот .

Познатиот научник Линеарн ја завршува книгата за растенијата со овие зборови: Навистина има Бог, голем вечен, без Кого ништо не може да постои.  Астрономот (го изучувал движењето на небесните тела – ѕвездите) Кеплер, воскликнува: О, голем е нашиот Господ и голема е Неговата моќ и за мудроста Му нема граници. И ти, душо моја, воспевај ја славата на Твојот Господ во текот на целиот живот.

Дури Дарвин, чие учење се користи од „полуучените“ против верата во Бога, бил низ целиот свој живот верник човек и  многу години бил црковен инспектор (настојател) во својата парохија.  Тој никогаш не мислел дека неговото учење може да противречи на верата во Бога.  Потоа, кога го изложил своето учење за еволутивниот развој на живиот свет, прашал – каде е почетокот на синџирот на развојот на животинскиот свет, каде е нивниот почеток ? Дарвин одговорил: Тоа е приковано кон престолот на Севишниот .Големиот геолог (ја изучуваал земјата) Лајел пишува: При секое испитување ние откриваме најмногу јасни докази за предвидливостта, силата и мудроста на креативноста на Божји разум. Научникот,  историчарот Милер вели: Само со познавањето на Господа и со сериозност изучување на Новиот Завет јас почнав да разбирам за значењето на историјата.

Можеме да  примениме неограничено количество сведочење на научници за верата во Бога, но сметаме дека и тоа е не доволно. Ќе посочиме уште еден прекрасен  доказ. Научникот Денерт распрашувал за верата во Бога преку писма (анкета) 432 научници природонаучници (ја изучуваат природата). 56 од нив не испратиле одговори, 349 научници се покажале како верници во Бога и само  18 изјавиле дека тие или се неверници, или се рамнодушни кон верата. Резултатите од оваа анкета меѓу научниците се совпаѓа со други слични истражувања.

Само полупознанието ги води луѓето до безбожие. Никој не го негира Божјото битие, освен оние на кои им е профитабилно – зборува англискиот научник Френсис Бекон. Младата девојка, светата великомаченица Варвара, гледајќи ја големината и убавината на Божјиот свет, се убедила во творечката десница на вистинскиот Бог.

Така преку видливиот свет Бог открива Себе на секој човек кој има разум и добра волја. Верата во Бога е основното својство на човечката душа. Душата е дадена на човекот од Бога: тоа е како една искра и одраз на самото Божество во човекот. Потекнува од Бога, имаа во Него подобно на себе суштество, душата самата по себе, по своја волја се обраќа на Бога и Го бара: Како срната жеднее за водни потоци, така и душата моја, Боже, копнее по Тебе ! Мојата душа копнее за силниот и жив Бог  (Псалм 41:2-3). Слично на тоа, како што очите ја бараат светлината и се дадени за тоа – да ја видат светлината, така и душата на човекот се стреми кон Бога, има надеж за заедница со Него и само во Него наоѓа мир и радост (среќа). Цветот се стреми кон сонцето, зашто што од сонцето прима светлина и топлина, без кои не може да живее и расте. Како овој постојан, со ништо помал постои ненадминливиот стремеж на човекот кон Бога, со што произлегува и тоа дека само во Бога нашата душа може да го најде сето она што и е неопходно за правилен и здрав живот.

Затоа сите народи во сите времиња верувале во Бога и  упатувале молитви кон Него, макар и често да се  лажеле со неправилна вера во Бога, но никогаш не ја изгубиле верата во Божеството, т.е. секогаш биле религиозни (Религија се нарекува духовниот сојуз меѓу човекот со Бога). Всеопштоста на верата во Бога била позната уште од времето на Аристотел, најголемиот грчки научник (филозоф  роден во 384 година пред Христа.). И сега, кога на научниците им се познати сите народи, без исклучок, кои се  населиле и живеат во нашата земја, се потврдува дека сите народи имаат свои религиозни верувања, молитви, храмови и жртви.

Етнографија (науката, учат животот – битови на сите народи, живеат во земјата) не познава нерелигиозни народи – зборува германскиот географ и патешественик Ратцел. И ако постојат посебни убедени безбожници, тие претставуваат само ретки исклучоци, кои отстапиле во болна состојба. И како што постоењето на слепи, глуви и неми луѓе не зборува против тоа дека човештвото е опремено да владее со видот, слухот и говорот, како постоењето на ( невообичаени) душевно болните луѓе не го негира тоа дека човекот е разумно суштество, така и постоењето на безбожници не е спротивно на фактот (очигледната вистина) за сеопштоста на религијата. Сепак, едното природно откровение не е доволно, бидејќи гревот го замрачува умот, волјата и совеста во човекот.  Доказ за тоа се можностите пагански религии, во кои вистината е измешана со лажни човечки измислици. Затоа Господ дополнува природното откровение со надприродно.

(Составено во книгата “Религија и наука” – Франк, и “Има ли Бог?” Од протоереј Г. Шорец и др.)

 

 Зa натприроднoтo Божественo откровение.

За Светото Предание и Светото Писмо

Главното Свое откровение Бог го сопштува на луѓето на посебен, необичен начин или како што ние велиме, по натприроден начин. Тоа се случува кога Самиот Бог ни открива што е потребно за Самиот Себе или преку Себе, или преку ангели. Тоа откровение се нарекува надприродно Божествено откровение.

Бидејќи не сите луѓе можат сами да го прифатат откровение од Самиот Бог, поради својата гревовна нечистотија и немоќ на духот и телото, затоа Господ избира особени, праведни луѓе, кои можат да го прифатат тоа откровение. Први носители на Божјото откровение биле Адам, Ное, Мојсеј и другите пророци и праведни луѓе. Сите тие прифатиле од Бога и проповедале елементарен дел од Божественото откровение. А комплетноста и совршенството на Божественото откровение Го донесува на земјата Самиот  Син Божји, нашиот Господ Исус Христос, Кој се воплотил и го раширил  словото по целата земја преку Своите апостоли и ученици.

Тоа божествено откровение и сега се шири меѓу луѓето и се чува во вистинската света Православна Црква на два начина – преку Светото Предание и Светото Писмо.

Оригиналниот начин на распространување (дистрибуција) на Божественото откровение е Светото Предание. Од почетокот на светот до времето на Мојсеј немало свештени книги, а учењето за верата во Бога било пренесувано преку усно предание, т.е. преку зборови, преку примери, од еден на друг, од предци на потомци.

Самиот Исус Христос Го  преподал своето божествено учење и дефиниции на Своите ученици (преку проповед) и примери од Својот живот, а не преку книга (преку писмо). На таков начин и апостолите на почетокот ја ширеле верата и утврдувале Црквата Христова.

Светото Предание е секогаш претходи пред Светото Писмо. Тоа е сосема достапно, бидејќи книгите можат да  не се ползуваат од сите луѓе, а преданието е достапно за сите, без исклучок.

Понатаму, за да се зачува целосно точно Божественото откровение, под вдахновение од Господа, некои свети луѓе го запишале на книга најважното. Самиот Бог Светиот Дух невидливо им помагал за сето тоа напишано во тие книги да биде правилно и вистинито. Сите овие книги имаат неоспорно посебен знак на боговдхновено писмо, т.е. тие се појавиле во оригинална форма по посебно влијание на Светиот Дух врз целосно свесниот и слободен човечки дух на богоизбраните луѓе, кои ни ги напишале и сме ги добиле од нив вистините и знаењата потребни за нашето духовно просветлување и религиозно-морално усовршување. Овие книги се нарекуваат Светото Писмо или Библија.

Зборот Библија е грчки и значи “книги”. Со тоа име се посочува дека Светите книги, како потекнуваат од Самиот Бог гинадминуваат сите други книги. Книгите на Светото Писмо се напишани од разни луѓе и во различно време. Сите тие се делат на два дела:  книги на Стариот Завет и книги на Новиот Завет.

Книгите на Стариот Завет се напишани во времето до Рождеството Христово, а книгите на Новиот Завет се напишани по Рождество Христово. Сите овие свети книги се нарекуваат со библискиот збор завет, бидејќи тој збор значи наследство, бидејќи во нив се содржи Божјото учење, заветувано од Бога на луѓето.  Зборот “завет” значи уште унија, договор (унија, договор меѓу Бога и луѓето).

Главната содржина на Стариот Завет се состои во тоа: Бог им ветил на луѓето Спасител на светот и ги подготвувал за да Го примат, преку постепени откровенија, преку свети заповеди, пророштва, предобрасци, молитви и свештенослужение.

Главното содржина на Новиот Завет се состои во тоа: Бог всушност им Го дарил на луѓето преку ветувањата  Спасителот, Својот Единороден Син, нашиот Господ Исус Христос, Кој им дарил на  луѓето преку Новиот Завет – новиот сојуз, (договор) со Бога.

Старозаветните книги, ако ги броиме секоја посебно, се 50. Некои истражувачи соединуваат (здружуваат) неколку книги во една и ги сметаат за 39, а  други – за 22 според бројот на еврејската азбука. Според својата содржина старозаветните книги се делат на четири дела: законски, историски, поучни (научни, мудросни) и пророчки.

I – Законските книги, кои ја сочинуваат главната основа на Стариот Завет се следниве:

  1. Битие
  2. Излез (Исход)
  3. Левит
  4. Броеви
  5. Второзаконие (Повторени закони)

Овие пет книги се напишани преку пророкот Мојсеј. Во нив се зборува за создавањето на светот и човекот, за падот во грев, за ветувања од Бог – Спасител на светот, за животот на луѓето во првите времиња. Тие го содржат во себе пред сѐ изложение на Законот, даден од Бога преку Мојсеј. Самиот Исус Христос ги нарекува Закон Мојсеев (Лука 24:44).

II – Историските книги, кои ја содржат во себе пред се историјата на религијата и животот на еврејскиот народ, кој ја зачувал верата во вистинскиот Бог, се следниве:

  1. Книга Исус Навин
  2. Книга судии Израелеви
  3. Книга Рут
  4. Прва книга царства
  5. Втора книга царства
  6. Трета книга царства
  7. Четврта книга царства
  8. Прва книга Летописи ( дневници )
  9. Втора книга Летописи ( дневници )
  10. Прва книга на Езра
  11. Книга на Неемија
  12. Книга Естира

III – Поучните (мудросни) книги, кои го содржат пред се учењето за верата, се следниве:

  1. Книга Јов
  2. Псалтир содржи 150 псалми или свештени песни, напишани по вдахновение од Светиот Дух. Поголемиот дел од псалмите се напишани од свети цар и пророк Давид. Псалтирот т.е. псалмите се употребуваат при речиси секое православно богослужение.

          IV – Пророчки книги, кои содржат пророштва или предвидувања за иднината и главно за Спасителот Исус Христос, се следниве:

  1. Книга на пророкот Исаија
  2. Книга на пророкот Еремија
  3. Книга плач Еремиев
  4. Книга на пророкот Езекиил
  5. Книга на пророкот Даниил.
  • Тука спаѓаат и 12 “мали” пророци:
  1. Книга на пророкот Осија.
  2. Книга на пророкот Јоил.
  3. Книга на пророкот Амос.
  4. Книга на пророкот Авдиј.
  5. Книга на пророк Јона.
  6. Книга на пророкот Михеј.
  7. Книга на пророкот Наум.
  8. Книга на пророкот Авакум.
  9. Книга на пророк Софониј.
  10. Книга на пророкот Агеј.
  11. Книга на пророкот Захариј.
  12. Книга на пророк Малахиј.

Сите наведени свети книги на Стариот Завет се нарекуваат канонски, т.е. несомнено вистински, како по потекло, така и по содржина. Зборот канонски е грчки и значи “легитимен, точен, вистинит”.

Освен канонските во составот на Старозаветните книги влегуваат и “неканонските”. Тоа се оние книги, кои Евреите ги изгубиле, кои ги нема во современиот еврејски текст на Стариот Завет. Тие се земени од грчкиот превод на старозаветните книги, направен од 70-мината преведувачи ( од 12 еврејски колена – од секој род по 6 учени луѓе – преведувачи во III век пред  Христа, во 271 година ) и од древност се наоѓаат во составот на Библијата. Овој превод се користи со особено почитување во Православната Црква . Од него е направен нашиот словенски превод на светата Библија.

Како неканонски книги на Стариот Завет се сметаат:

I – Историските:

  1. Втора книга на Езра
  2. Книга Товит
  3. Книга Јудита
  4. 44. 45. – I , II, III книги Макавејски

             II – Поучните (мудросни):

  1. Книга мудрост Соломонова
  2. Книга мудрост на Исуса син Сирахов

            III – Пророчките:

  1. Послание на порок Еремија
  2. Книга на пророкот Варух
  3. Трета книга на Езра

Светите книги на Новиот Завет се дваесет и седум. Сите тие се канонски. По содржина и тие, како Старозаветните, можат да бидат поделени на законски, историски, поучни и пророчки.

I – Законски книги, т.е. оние, кои се составени пред се врз основа на Новиот Завет се:

  1. Евангелието според Матеј
  2. Евангелието според Марко
  3. Евангелието според Лука
  4. Евангелието според Јован

Зборот Евангелие е грчки. Тој значи “Благовештение”, т.е. добра вест за доаѓањето во светот на ветуваниот од Бог Спасител на светот и наш Господ Исус Христос,Кој го проповедаше Евангелието на и преку Неговиот земен живот, крстот, смртта, воскресение од мртвите, вознесение на небото, а исто така го предава Неговото божествено учење и чуда. Евангелијата се напишани од светите апостоли, ученици на Господ Исус Христос.

II – Историска книга е:

  1. Книгата Дела на светите апостоли – која што е напишана од светиот евангелист Лука.

Во неа се раскажува за слегувањето на Светиот Дух врз апостолите и ширењето на Христовата Црква од страна на апостолите.

III – Поучни книги се:

  • Седумте соборни посланија (пораки, писма до сите христијани):
  1. Соборно послание на свети апостол Јаков (братот Господов, еп. Ерусалмски)
  2. Прво соборно послание на светиот апостол Петар
  3. Второ соборно послание на светиот апостол Петар.
  4. Прво соборно послание на свети апостол Јован Богослов
  5. Второ соборно послание на свети апостол Јован Богослов
  6. Трето соборно послание на свети апостол Јован Богослов
  7. Соборно послание на свети апостол Јуда (Јаковов)

13-26. Четиринаесетте посланија на светиот апостол Павле: до Римјаните, две до Коринтјаните, до Галатјаните, до Ефесјаните, до Филипјаните, до Колосјаните, две до Солунјаните, две до Тимотеј, епископот Ефески, до Tит, епископот Критски, до Филимон и до Евреите.

IV – Пророчка книга е:

  1. Апокалипсата или Откровението на свети Јован Богослов, напишана од свети евангелист Јован Богослов. Оваа книга ја содржи таинствената слика на животот и идната судбина на Црквата Христова и целиот свет.

Светите книги на Новиот Завет биле напишани на грчки јазик, кој во тоа време бил најмногу користен. Само евангелието според Матеј и посланието на светиот апостол Павле до Евреите првично биле напишани на еврејски јазик. Потоа евангелието според Матеј во првиот век било преведено на грчки јазик, како што се претпоставува од самиот апостол и свети евангелист Матеј.

Книгите на Светото Писмо – како на Новиот и во Стариот Завет, кои претставуваат божествено откровение, напишани под влијание на Светиот Дух се нарекуваат боговдахновени. Свети апостол Павле вели: Целото Писмо е од боговдъхновено и полезно за поука, за изобличување, поправање и поучување во правдата (2 Тим. 3:16).

За вистината на божественото потекло на светите книги убедува висината (големината) и чистотата на христијанското учење, пророштвата и чудата. Посебен знак на боговдахновеност на светите книги претставуваат моќните дејства на словото Божјо врз човекот.  Секаде каде што се протегала проповедта на апостолите, се покорувале и  човековите срца на Христовото учење. Против христијаните се кренале јудејскиот и паганскиот свет со целата сила на човечката злоба.  Христијаните маченички  илјадници пострадувале, а објавувањето на слово Божјо растело и се зајакнувало. Постоеле случаи во кои луѓе се бореле да ја изучуваат Библијата со желба да дојдат поблиску до содржината на учење, но и  допирале до тоа – станувале искрени нејзини обожаватели и верни луѓе. Секој од нас, внимателно читајќи го Светото Писмо, може да ја испита на себе неговата моќна сила и да се убеди во тоа што тоа е откровение од Самиот Бог.

Целото божествено откровение: книгите на Светото Писмо (т.е. Библија) и Светото Предание, т.е. тоа што првобитно не било запишано во тие книги, а е предадено усно, а потоа е запишано од свети луѓе во раните векови на христијанството (IV и V век) и затоа има длабока древност и веродостојност – сето тоа се чува (се чува) од Светата Црква. Црквата е основана од Самиот Спасител, нашиот Господ Исус Христос, Кој ја поставил да биде пазителка на Неговото божествено откровение. А, Црквата, невидливо ја чува Самиот Бог Духот Свети.

Светата Православна Црква, по смртта на апостолите се раководи од Светото Писмо и Светото Предание. Во Светото Писмо ние ги читаме зборовите на пророците и апостолите така, како да сме живееле со нив и сме ги слушале.

Во посебни пак случаи, за изобличување на лажните учителите или за решавање на различни недоразбирања, врз основа на заповедите на Самиот Спасител (Мат. 18:17) и по пример од свeтите апостоли (апостолскиот собор во 51 година – Дела ап. 15:1-35) се свикуваат собори. Тие се Вселенски, на кои се собирале пастири и учители на Црквата, по можност од целиот свет, и помесни, кога се собирале пастири и учители само од една помесна црква, од која и да е земја (држава).

Вселенскиот собор е највисоката власт во светата Христова Црква тука на земјата, која се дава преку невидливото раководство на Светиот Дух, како што е било речено најпрво со востанувањето на апостолскиот собор:  угодно беше на Светиот Дух и нам (Дела 15:28 ). Вселенските Собори се седум. На Првиот и Вториот Вселенски собор е составен нашиот православен Симбол на верата.

 

Кратки сведоштва  (информации)  за вселенските собори

Вселенските Собори на вистинската Православна Христова Црква се седум:  1.Никејски. 2.Константинополски (Цариградски). 3.Ефески. 4.Халкидонски. 5.Втор Цариградски. 6. Трет Цариградски. 7. Втор Никејски.

 

Првиот вселенски собор

Првиот вселенски собор бил свикан во 325 година во градот Никеја при императорот Константин Велики. Свикан бил против ереста (лажното учење) на александриски свештеник Ариј, кој го отфрлил Божеството и Предвечнито раѓање на Второто Лице на Света Троица – Божјиот Син од Бог Отец,  учејќи дека Синот Божји е само возвишена творба. На соборот учествувале 318 епископи, меѓу кои биле свети Николај Чудотворец, свети Јаков, епископот Низибијски, светиот Спиридон Тримитунтски, свети Атанасиј Велики, кој во тоа време се уште бил во ѓаконски чин  и други.

Соборот ја осудил и ја отфрлил Ариевата ерес, откако ја утврдил неоспорната вистинска догма: Синот Божји е вистински Бог, роден од Отецот пред сите векови исто вечен, како Бог Отец; Тој е роден, а не створен и е едносуштен со Бог Отец.

Сите православни христијани точно го знаат вистинското учење на верата. Тоа било јасно и кратко изложено во првите седум членови на Символот на верата.

На овој собор било утврдено да се слави Пасха – Велигден во првиот неделен ден по првото пролетна полна месечина. Било утврдено исто свештениците да бидат во брак и утврдени биле и многу други правила.

 

Вториот вселенски собор

Вториот Вселенски собор бил свикан  во 381 година во градот Константинопол во времето на император Теодосиј Велики. Овој собор бил свикан против ереста на поранешниот аријански Цариградски епископ Македониј, кој го отфрлил Божеството на Третото Лице на Света Троица – на Светиот Дух.  Македонистите учеле дека Светиот Дух не е Бог, туку Го сметале за создание или создадена службена сила на Бог Отец и Бог Син, онаква каква што се ангелите.

На Соборот присуствувале 150 епископи, меѓу кои биле и свети Григориј Богослов (кој бил претседател на соборот), свети Григориј Ниски, Мелетиј Антиохиски, Амфилохиј Икониски, Кирил Ерусалимски и други.

На соборот Македониевата ерес била осудена и побиена. Се утврдила догмата за еднаквоста и единосушноста на Бог Светиот Дух со Бог Отецот и Бог Синот.  Соборот го дополнил  Никејскиот имвол на верата со пет члена, во кои се изложува учењето: за Светиот Дух, за Црквата, со  тајни за воскресението на мртвите и животот во идниот век. На тој начин бил составен Никеоцариградскиот символ на верата, кој служи за раководство на Црквата за сите времиња.

Третиот вселенски собор

Третиот Вселенски собор бил свикан во 431 година во градот Ефес при царот Теодосиј II Помладиот. На соборот присуствувале 200 епископи.

Соборот бил свикан против ереста на Цариградскиот патријарх Несториј, кој нечесно учел дека Пресвета Дева Марија родила обичен човек Христос, во Кого потоа Бог се соединил морално; живеејќи во Него како во храм, слично на она како што порано бил населен во Мојсеј и во другите пророци. Затоа Несториј го нарекувал Господ Исус Христос богоносец, а не Богочовек, а Пресветата Дева ја нарекувал Христородица, а не Богородица.

Соборот ја осудил и отфрлил Несториевата ерес и пропишал да се признава соединение во Господ Исус Христос од времето на Воплотувањето на двете природа – божествената и човечката и определил: Исус Христос да се исповеда како совршен Бог и совршен Човек, а Пресветата Дева Марија – Богородица. Соборот исто така го утврдил Никеоцариградскиот символ на верата и строго забранил да се прават во него какви и да се измени и дополнувања.

 

Четвртиот вселенски собор

Четвртиот Вселенски собор бил свикан во 451 година во градот Халкидон при царот Маркијан. На соборот присуствувале 650 епископи.

Соборот бил свикан против ереста на Цариградскиот архимандрит Евтихиј, кој ја отфрлил човековата природа во Господа Исуса Христа.  Демантирајќи ја ереста и заштитувајќи го Божественото достоинство на Исус Христос, тој самиот паднал во друга крајност, откако учел дека во Господ Исус Христос човечката природа била целосно обземена од Божествената, затоа во Него треба да се признава само едната божествена природа. Таа ерес се нарекува монофизитство, а следбениците  се нарекуваат монофизити (едноприродници).

Соборот ја осудил и отфрлил ереста на Евтихиј и го одредил вистинското учење на Црквата, имено, дека нашиот Господ Исус Христос е вистински Бог и вистински човек: по Божество Тој вечно се раѓа од Отецот, а по човештво Тој се родил од Пресвета Дева и во сѐ е сличен на нас, освен во гревот. При Воплотувањето Божеството и човештвото се соединиле во Него како едно Лице неслеано и постојано (против учењето на Евтихиј), неизмено и неразделно (против учењето на Несториј).

 

Петтиот вселенски собор

Петтиот Вселенски собор бил свикан во 553 година во градот Константинопол во времето на познатиот император Јустинијан I. На соборот присуствувале 165 епископи.

Соборот бил свикан по повод споровите меѓу следбениците на Несториј и Евтихиј. Главен предмет на споровите биле учењата на тројца наставници на сириската црква, кои уживале во своето време со слава, имено Теодор Мопсуетски, Теодорит Кирски и Иво Едески, во чии дела јасно се изразувале несторианските заблуди, бидејќи на Четвртиот вселенски собор ништо не било наведено за овие три дела.

Несторианите во спор со евтихианите (монофизитите) се повикуваат на овие дела, а евтихианите наоѓале во тоа изговор да се отфрли самиот Четврти вселенски собор и да се оклевети Православната Црква Вселенска дека божем се  отклонила во несторианство.

Соборот ги осудил сите три дела и самиот Теодор Мопсуетски откако се покајал, а за другите двајца пресудата се ограничила само на нивните несторијански дела. Самите тие добиле помилување, бидејќи се откажале од своите лажни ставови и го завршиле својот живот во мир со Црквата.

Соборот ја потврдил пресудата за ересите на Несториј и Евтихиј.

 

Шестиот вселенски собор

Шестиот вселенски собор бил свикан во 680 година во градот Константинопол при императорот Константин Погонат, на кој собор присуствувале 170 епископи.

Соборот бил свикан против учењето на еретиците – монотелити, кои, иако  признавале во Господ Исус Христос две природи – божествена и човечка, тврделе за постоење само на Божествената волја.

По петтиот Вселенски собор учењата подржувани од монотелити, продолжиле и се заканувале на целата Византиската империја со голема опасност. Император Ираклиј, сакајќи помирување, решил да предложи православните да отстапат пред монотелитите и со силата на својата власт наредил да се признава во Исус Христос една волја во двете природи.

Одбрана и јаснители на вистинското учење на Црквата се јавиле Ерусалимскиот патријарх Софрониј и Цариградскиот монах Максим Исповедник, на кого поради тврдината во верата му гоотсекле јазикот и прстите од раката.

Шестиот Вселенски собор ја осудил и отфрлил ереста на монотелитите и одредил да се признаваат во Исус Христос две природи – божествена и човечка, а во двете природи – две волји, но така што човечката волја во Христа не е против, а е покорна на Неговата Божествена волја.

Достојно е за внимание е дека на овој собор бил исклучени заедно со другите еретиците и Римскиот папа Хонориј, кој го признал учењето за една волја …

Дефинициите и одредбите на соборот ги потпишале и римските делегати – старешините Теодор и Георгиј и ѓакон Јован. Тоа јасно покажува дека највисоката власт во Црквата припаѓа на Вселенскиот собор, а не на Римскиот папа.

По 11 години соборот повторно ги започнал состаноците во царските палати, наречени Трулски за да се решат прашањата, кои се однесувале главно на црковното право (добро владеење). Во тој поглед тој откако го дополнил петтиот, Шестиот Вселенски собор затоа и се нарекува Петто-шести.

Соборот  утврдил правила, од кои Црквата треба да се управува, имено: 85-те правила на светите апостоли, правилата од шесте вселенски и седумте помесни  собори и правилата на 13 отци на Црквата. Овие правила подоцна биле дополнети со Седмиот вселенски собор и со правилата од уште на два помесни собори, кои го сочинуваат т.н. Номоканон, а на руски “Кормчая книга”, која претставува основа за црковното управување на Православната Црква.

На овој собор биле осудени и некои новотарии во Римската Црква, кои не се согласни со духот на одредбите на Вселенската Црква, имено: принудата за безбрачност на свештениците и ѓаконите, строгите пости во саботата на Великиот Пост и иконата на Христос во вид на јагне.

       

Седмиот вселенски собор

Седмиот вселенски собор бил свикан во 787 година во градот Никеја од царицата Ирина (вдовица на императорот Лав IV) и се состоел од 367 отци.

Соборот бил свикан против иконоборската ерес, која  настанала 60 години пред Соборот, при (за време на владеењето) византискиот император Лав Исавриец, кој, сакајќи да ги обрати мухамеданците ( исламистите) во христијанството, заложил неопходно да го поништи почитување на светите икони. Оваа ерес продолжила и при неговиот син Константин Копроним и внукот му Лав IV.

Соборот ја осудил и отфрлил иконоборската ерес и одредил да се прават, вложуваат и ставаат во светите храмови заедно со сликата на чесниот и животворен Крст Господов и светите икони, да се почитуваат и да им се придава поклонение, издигајќи го умот и срце кон Господ Бог, Божјата Мајка и светиите, насликани врз иконите.

По Седмиот Вселенски собор гонење против светите икони повторно било покренато од следните тројца цареви: Лав Арменец, Михаил Балбоа и Теофил, кои што уште околу 25 години ја возбудувале Црквата.

Почитување на светите икони било конечно повторно и утврдено на помесниот Цариградски собор во 843 година при царицата Теодора.

На овој собор за благодарност кон Господ Бог, Кој што ја дарил победа на Црквата над иконоборците и сите еретиците, бил утврден празникот (триумфот) победата  на Православието, кој бил определен да се празнува во Првата недела на Великиот пост, наречена Православна недела, кој и до денес се слави во целата Православна Црква.

превел: Петар М. Петковски,

студент на теологија при ПБФ „Свети Климент Охридски“ – Скопје

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s