Последните совети на нашиот игумен, блаженоупокоениот старец, архимандритот Георгиј Капсанис

Posted on

  Беседите на блаженоупокоениот старец Георгиј Капсанис (1935-2014) од двата братски состаноци (синаксиси) на кои учествувал во светиот манастир Григоријат, од 02 февруари и од 11 февруари 2014 година, се објавени во годишникот на манастирот Григоријат, „Преподобниот Григориј“, бр. 39 од 2014 година. Преводот го објавуваме со благословот на новиот игумен на свештениот манастир Григоријат, високопреподобниот архимандрит Христофор.

 

Благословен е нашиот Бог постојано, сега и секогаш и во вечни векови. Амин!

 

Го молам Светиот Дух да ме просветли за да ви го кажам она што е волја Божја за нашиот живот, за нашиот подвиг, за нашата молитва, за остатокот на нашиот живот и за патот по  кој треба да чекори нашето братство.

Постојат моменти во нашиот живот што имаат посебно значење. Ако се важни тие моменти зашто треба да ги искористиме за нашето спасение, тогаш толку се важни и овие кои му претстојат на нашето братсво. Сите увидуваме дека се судбоносни и дека нашите одлуки треба да бидат во согласност со светата волја Господова.

Го молиме Бога да нè просветли, и вас- за да го прифатите сето она што е за вашето спасение; и мене, за да ви го кажам во овој момент она што е потребно за моето и за вашето спасение. И така, да го завршам своето 40-годишно служење во манастирот со духовни зборови, благоугодни за Господ, и зборови што ќе го утврдат братството сега и потоа.

Отецот Софрониј Захаров нагласува дека единството и соработката имаат големо значење во општежитието. Да не се создаваат (меѓу вас) групи, да нема спорови, да нема поделби во кои едните ќе поддржуваат една страна, другите друга. Тоа е погубно.

Божјата благодат го сочувала нашето братсво и немавме такви проблеми, и покрај тоа што сме многубројно братство. Верувам дека за тоа помогнале Христос и Пресвета Богородица, како и заштитниците на нашиот манастир, бидејќи е ретка појавата да постојат братства со толкаво единство, а да се големи на број. Поради тоа Mу благодарам на Бога и се надевам дека ќе ми ги прости гревовите кога ќе види дека сум вложил труд по ова прашање.

Во времето кога дојдовме во манастирот, имаше неколку млади монаси што беа тогаш со нас и што сакаа да ги тргнам старите отци за да ја преземат тие власта и за сами да дојдат до израз. Јас им реков дека мојата задача е најпрво да ги успокојам тие стари отци зашто тие се истакнале со подвизи. Манастирот напредувал со нивните напори, тие го одржувале и сега нам ни го предаваат. Затоа, не е исправно да ги оддалечиме оттука за да ние ја преземеме власта. Исфрлете го тоа од умот.

И Бог нè сочувал, та не го направивме тоа. Дури и им бев послушен на старите отци. Секој пат кога одев во свет поради манастирски работи, имав како правило да поведам со себе и по некого од старите отци. Обично одев со отец Андреј, кој беше секретар и добро го познаваше Правилникот на Света Гора. Го водев со себе секеде каде што одев, го водев по автобуси, по возови, прво: за да имам еден искусен старец покрај себе поради духовна сигурност, а друго, за да знаат другите браќа – седумнаесетте стари отци што ги затекнавме во манастирот – каде одам и што правам. Бидејќи јас тогаш бев млад и беа потребни уште многу години за да ме запознаат, па природно би било ако некој имал помисли и сомнежи во врска со моето однесување и за она што јас го правам. А јас сакав да ги успокојам старите отци: и оние што остануваа во манастирот и оние со кои излегував надвор од манастирот, па од нив да дознаат и првите за нашето однесување. Слава на Бога.

Сакам да наведам неколку случаи кога заради слога во братсвото во тие први години не ја реализиравме нашата волја. Се откажувавме од својата волја.

Отецот Андреј, каде и да одевме го сметаа за игумен – достоинствен со бела брада, а мене ме сметаа за послушник. И кога и да нè видеа, еден старец или еден млад калуѓер, правеа поклон пред отец Андреј. А тој им говреше: Не, не сум јас игумен. Тој е игумен. И покажуваше на мене.

А треба да го кажам и тоа дека старите отци и покрај своите човечки слабости, беа блаконаклонети кон нас и го ценеа ваквото мое постапување.

Братството на кое наидовме беше запустено, бидејќи постоеле тешкотии при изборот на игумен, па отците беа речиси сосема без раководство. Меѓутоа, Бог ми помогна сите да ги обединам за да биде манастирот навистина манастир, со братство во љубов. И за ова му благодарам на Бога. Меѓу нас имаше проблеми и тешкотии, но јас си поставив цел сите да ги обединам. Тогаш им реков: Отци, јас ќе ве обединам. Ова што ќе го направам  во световен поглед е на моја сопствена штета, но гледано според Бога, тоа е неопходно. Ќе ве обединам, а вие, така сложни, ќе бидете многу посилни и ќе можете да правете со мене сè што сакате. Но ќе ја исполнам Божјата волја. Нека се намали моето влијание во братсвото само нека биде тоа добро и во љубов. И ова, слава на Бога, излезе добро. Старите отци коишто се упокојуваа, сè до последниот момент беа задоволни од овој живот. И последниот што се упокои, отец Николај, и тој замина со мир од овој свет.

Тогаш им говорев на младите отци кои бараа да имаат некои привилегии во односот кон постарите: Јас, отци, имам за цел да ги успокојам старите, па потоа вас, бидејќи тие со години се истакнувале со подвизи. Значи, немојте да барате од мене да ги тргнам настрана старите за да можете вие да ја преземете власта. Тоа не е по Бога.  И излезе дека Бог така сакал. Бог го благословил нашето братсво и самите денес ги гледате резултатите од тоа.

Вакво единство сакам, и му се молам на Бога да го оддржи и по моето заминување од овој свет, или колку и да живеам, а да не сум игумен, бидејќи од тоа единство зависи и нашето спасение. Ако има љубов меѓу нас, ќе се спасиме. Ако нема љубов меѓу нас, нема да се спасиме. Според тоа, треба да престанеме да гледаме еден на друг како на противник зашто имаме нешто од порано. Братот нешто ни згрешил, а ние тоа го помниме. Тоа не е богоугодно. Треба да им простуваме на браќа и да ги разбереме причините зошто еден брат или повеќето се однесуваат малку поинаку од она што игуменот го бара од нив.

Јас ве сакам сите и ви посакувам да бидете во мир со сите. Но за да имаме сите мир, треба да имаме и смирение. Без светото Христово смирение не може да опстои ни спокојството, ни заедништвото, ни соработката. Според тоа, мојата желба е да остане братството во единство. Старите и младите монаси нека соработуваат за да се прослави и Бог, и нашата црква, и монаштвото – што претставува суштинска работа за нашиот живот.

Ова можеби теоретски изгледа лесно. Меѓутоа, во практика кога нашата волја ќе дојде во конфликт со духот на заедништвото, тогаш се гледа кои се послушни, кои вистински го усвоиле духот на љубовта, единството и на соработката.

Браќата кои гледаат дека на нивна сметка постојат некои жалби, праведни или не, би било добро да не очекуваат од тие браќата да им пријдат и да им се обратат, зашто тие може да не го направат тоа поради слабостите. Треба тие самите да им пријдат на браќата и да им кажат: Брате, да не сум те нажалил за нешто, а да не знам за тоа? Еве, ќе ти направам една метанија за да ми простиш. На тој начин оние браќа што имаат проблем да бидат прифатени од целото братство или од неколку меѓу нив, ќе наидат на спокојство, а и ќе можат да го успокојат братството.

Свети Порфириј Кавсокаливит им давал одличен совет на брачните парови кои се стремеле да достигнат совршенство: Мажот нека ѝ каже на жената: ’Ги имам тие и тие маани. Можеби ти забележуваш и некои други кои јас не сум ги увидел?‛ По некое време жената нека му каже на мажот: ’Јас ги имам тие и тие маани. Да не имам можеби и други, а да не го знам тоа? Кажи ми кои се’. Значи, треба да им дадеме можност на оние што се однесуваат студено кон нас, или со сомнеж, да ги изнесат своите забелешки и потоа да ја успокоиме нивната свест. Забележавте ли што се кажува во молитвите пред светата Причест? Прво помири се со оние што те натажиле. Не се вели: помири се со оние што ти си ги натажил, тоа се подразбира самото по себе, туку: со оние што тебе те натажиле. Зашто можеби тие не се виновни, а ти ги сметаш за такви. И ова е еден вид подвиг и еден пат кон светоста. Затоа, многу е важно да им правиме поклон на браќата, дури и кога ни говори совеста дека не сме згрешиле и дека не сме ги натажиле браќата. Но ние, за секој случај, за да бидеме целосно во ред, секогаш треба да бараме прошка и на тој начин сите да ги смируваме и да ги успокојуваме.

Митрополитот на Китра – Агатоник, еден свет еромонах, еднаш, кога наминав кај него во Митрополијата да го видам, ми рече: Старецу, знаеш ли што значи кога еден архиереј што заминува на спиење ќе почувствува во себе дека сите луѓе, сите христијани во неговата епархија се во мир со него? Навистина, тоа е голема работа. А тоа им се случува и на игумените – чувствуваат  дека сите отци во денот што изминал биле во мир со него. Се сеќавам дека неколкупати не можев да спијам по цела ноќ од грижи зашто некои отци не беа во мир со мене. А јас од жалост не можев да се смирам.

Значи, ние кон тоа треба да се стремиме. Тоа е добар подвиг. Секогаш да имаме некој вид немир. Можеби не сме ги смириле браќата? Без оглед на тоа кој е виновен. Можеби тие се виновни. Но ние треба да гледаме како да најдеме начин да ги смириме. Тоа е светост.

Сега би сакал уште нешто да ви кажам, но чувствувам замор и не можам повеќе да зборувам. Едноставно, ќе го резимирам она што го рекол отец Софрониј, и јас го нагласувам значењето на единството и на соработката кои треба да постојат во братството. Накратко, ќе го кажам следново: Сложното братство прилега на рај. Несложното братсво прилега на пекол. Затоа, отци, да се потрудиме да го сочуваме единството.

Со Божјата благодат, иако грешен и недостоен, ви предавам братство што е сложно. Чувајте го. Ако постојат поделби во манастирот, ваша ќе биде одговорноста, бидејќи јас не ви предадов разединето братство. Ви предадов и ви предавам сложно братство, и сакам, и ве молам, и го молам Бога, и ви давам совет да се трудите по секоја жртва, по секоја цена да го сочувате единствено. Центарот нека биде Христос, игуменот нека раководи и нека настојува да ги смирува браќата, а целото братство да живее со Христа, за Христа и во Христа. Нека му бидат угодни на Бога овие зборови што вам ви ги кажувам. Барам од вас да внимавате на ова и кон ова да се придружувате.

Би сакал ова да бидат моите последни совети што ви ги оставам и ве молам и вие да се молите за моето спасение.

Немам жалби на братството. Вие сте побожни монаси. Го сакате Бога. Но се плашам ѓаволот да не ви посее какол, зашто Светото евангелие зборува за доаѓањето на непријателот на нашето спасение и дека сее какол. Од тоа се плашам, особено кога нема да бидам меѓу вас. Но, се надевам дека нашата Пресвета Богородица и сите заштитници на нашиот манастир ќе ни помогнат да го задржиме овој скапоцен дар што се вика единство. Единство во верата и во заедницата на Светиот Дух за кое се молиме на Светата литургија.

 

*  * *

 

Човекољубивиот Господ и Бог наш, Кој ги поставил времето и годините со својата власт, го одредил животниот век на сите луѓе, текот на нивниот живот и времето на премин од овој живот во вечен. За да не стане злото бесмртно, Господ благоволил нашите животи да траат онолку колку е потребно за нашето спасение, иако е тешка разделбата, особено со роднините, за човекот што заминува во другиот живот.  Му благодарам на Господ за сите Негови дарови. Зашто ми подарил живот. Зашто го благословил мојот живот и покрај сите мои гревови и недостатоци. Му благодарам поради вас, зашто сте Божји дар во мојот живот. За сето тоа му благодарам на Бога.

Божјата благодат навистина нè соединила духовно за сите времиња, и таквата врска не можат лесно да ја раскинат ни времето, ни суетата на овој свет. Му благодариме на Бога. А јас Му благодарам за вас, зашто без вас не би било ништо. Ве молам да го сакате своето братство, како што го сакавте досега, и да правите сè што е во вашата моќ заради мир, единство и љубов.

Пред четириесет години, кога бев избран за игумен, го зедов овој игуменски стап од иконата на свети Николај во соборната црква, зашто додека не се избере и не се воспостави нов игумен, тој стои таму. Овој стап е прост, но го држеле свети луѓе – отец Атанасиј, отец Висарион и други. Нека е блажен нивниот спомен, и ги молам да ми помогнат и мојот излез од овој свет да биде во мир со Христа.

И сега сите ве предавам на љубовта Христова и на Неговата богата милост. Простете ми, отци, за моите грешки и слабости.

Сите ве сакам. Колку што можев се обидов да не ве растажувам. Не знам дали успеав во тоа. И сега во мир се разделувам од вас, со убави спомени и со Божјиот благослов. Посакувам да ве земе Бог под своја закрила, да ве утврди, да ве освети и да ве сочува до крајот на животот како верни и добри Негови слуги. Бидете слуги на Христос, нашиот Цар, Господ и Бог, и до последниот здив исполнувајте ги своите монашки должности.

Бог нека ве благослови. Бог нека ве утврди. Бог нека ве земе под своја закрила. Да се покажете свети пред Бога и да му угодите со својот живот. Бог нека ве закрилува до крајот на вашиот живот.

Молете се и за мене, зашто сега ми претстои период на влошување на телесните тегоби кои ќе доведат до психолошки тешкотии, но се надевам на милоста Божја и на нашата добра Пресвета Богородица. Верувам дека Пресвета Богородица и мене и сите вас нè закрилува и нè благословува, сите нè смета за свои деца, нè сака и ни посакува да ѝ угодиме со својот живот. Прифатете се за Нејзината риза и никаде не се одделувајте од нашата мајка, Пресвета Богородица, зашто таа гарантира за нашето спасение. Ако сме ѝ грешни, ако сме ѝ недостојни, Богородица ќе ни помогне да се спасиме само ако и ние имаме ревност и ако се трудиме.

Благословена е нашата посветеност на монаштвото. Благословен е нашиот напор и труд, кој го вложуваме за овој манастир. Се надевам дека сè ќе биде добро. Не тагувајте премногу. Знам дека го сакате својот игумен. Заедно проживеавме цел еден живот. Не се малку четириесет години, ни триесет, ни дваесет. Верувам, меѓутоа, дека нема да нè остави Бог. Верувам и се надевам на благодатта и на благословот на нашата Богородица.

Пресвета Богородица нека устрои и нека нè удостои да се најдеме сите во рајот.

По молитвите на нашите свети отци, Господе Исусе Христе, Боже наш, помилуј нè. Господе Боже, сочувај нè сите!

 

Извор:

http://www.hilandar.org/poslednji-saveti-naseg-igumana/

превел:

Петар М. Петковски,

дипломиран теолог

 

 

 

Старецот Георгиј цели 40 години беше игумен во свештениот манастирот Григоријат на Света Гора, од 1974 до 2014 година. На 11.02.2014 година поднесе оставка. Се упокои на 08.06.2014 година.

 

 

 

Advertisements

Добар човек. Морален човек.

Posted on Updated on

Добар човек. Морален човек. Помеѓу нив двајца е огромна разлика.

Добар човек е добар затоа што ги „прифаќа“ луѓето такви какви што тие се, ги „покрива“ со својата добрина. Добрината е прекрасна, нешто најпрекрасно на земјата.

Моралните луѓе се активисти кои зеле обрска и тежнеат на другите луѓе да им надметнат принципи и „добро“, и кои лесно паѓаат во осудување, гнев и омраза.

Тургењев, Чехов се добри луѓе. Толстој е морален човек. Во светот има многу морал, а толку малку добро.

Протопрезвитер Александар Шмеман

 

Од дневникот за 18 мај 1979 година

 

превел:

Петар Петковски,

дипломиран теолог

Свети Николај Мирликијски Чудотворец (житие и чуда)

Posted on

Житие

Детството

Свети Никола е роден во Патара, во малоазиската покраина Ликија. Неговите родители, Теофан и Нона, биле познати и богати, но и побожни, милостиви луѓе. Тие биле бездетни и дури во поодминати години Бог им дал син единец- малиот Николај.

Од самото раѓање детето покажувало голема приврзаност кон Бога и кон Неговите светињи. При кршевањето, во кршталницата три часа стоел сам, без ничие придржување, што ја наговестувало неговата ревност во исповедувањето на името Божјo. Исто така, во среда и во петок го одбивал мајчиното млеко до заоѓањето на сонцето. Родителите се чуделе на тоа и му предвидувале строг испоснички живот, каков што св. Никола и навистина водел.

Младоста

Како што растел, св. Никола покажувал голема надареност и бистрина, ја изучувал светската мудрост, но најмногу го привлекувало Светото писмо. Времето го поминувал во храмот Божји и избегнувал суетни и празни разговори.

Неговиот чичко, епископ во градот Патара, по кого Никола и го добил своето име, забележал голем број доблести кои го краселе неговиот внук и им предложил на родителите да го дадат синот на служба на Бога. Родителите го прифатиле советот на епископот и го дале својот син единец на Оној од кого и го добиле на дар.

Младиот Никола бил незлоблив, кроток, срцето му било полно со љубов кон сите, на сите им простувал и секој негов збор бил мудар. Како таков тој бил ракоположен за ѓакон со радосен извик на сите присутни: Достоен е!, а подоцна бил ракоположен и за презвитер и тоа токму кога Црквата Христова била сурово гонета, а свештеничкиот чин барал голема љубов и вера во Бога. По ракоположувањето, новиот пастир уште повеќе се предал на доблестен живот, пост и на молитва. Кога се упоколиле неговите родители, св. Никола сето богатство што го наследил им го раздал на сиромашните и на немоќните. Еве едно од неговите многубројни дела на милосрдие од тоа време:

 

Свети Никола спасува човек и негови три ќерки од духовна пропаст

Во градот Патара живеел еден човек со три ќерки, некогаш богат, а потоа сосема осиромашен. Во големата сиромаштија му паднала на ум лоша мисла да ја претвори својата куќа во блудно место, а своите ќерки во блуднички и на тој начин да дојде до пари. Свети Никола слушнал за големата беда на тој човек, некако дознал за неговата опасна намера и се сожалил над него.

Една вечер, за да не биде виден од некого, св. Никола зел ќесе со злато и пошол кај куќата на тој човек. Кога стигнал кај куќата, го фрлил ќесето низ прозорецот и брзо заминал. Утредента, кога го видел златото, човекот не можел да им поверува на своите очи. Размислувал кој би можел да му направи толкава милост, и на никого не можел да се сети. Затоа му благодарел на Бога и горко се покајал за сè што имал намера да направи. Донел одлука добиеното злато да го даде како мираз за мажењето на најстарата ќерка.

На св. Никола му било многу мило кога слушнал за одликата на човекот и решил да го повтори своето дело. Повторно тајно уфрлил ќесе со злато низ прозорецот и исчезнал. На човекот ништо не му било јасно. Со солзи-радосници ми се молел на Бога да му открие кој му прави толкава милост. Ја омажил и втората ќерка и решил да не спие ноќе за да го открие својот добродетел.

По неколку ноќи, човекот слушнал ѕвекот на злато и кога влегол во собата, нашол уфрлено ќесе со злато покрај прозорецот. Излегол и брзо потрчал да го стаса таинствениот добродетел. Кога го стасал светиот Никола, паднал пред него, заплакал и почнал да му ги бакнува стапалата нарекувајќи го спасител и избавител. Свети Никола одвај го кренал од земја и го смирил, барајќи да му вети дека никому додека е тој жив нема да му каже за неговата помош.

 

Патот во Палестина

Во силната желба да ја посети Светата Земја, св. Никола тргнал на долг пат преку море.

Кога лаѓата пловела кон Египет, настанала голема бура. Небото се помрачило, а водата се кренала заканувајќи се да ја преврти лаѓата. Свети Никола на сите им кажал да бидат храбри и, без никаков сомнеж, да имаат доверба во Бога. И тој почнал усрдно да се моли. Набрзо морето се стишило и станало сосема мирно како воопшто да немало бура. На лаѓата настанала голема радост.

Малку време по тоа, се случило уште едно чудо. Еден морнар се качил на јарболот да направи нешто, се лизнал и паднал од големата височина, при што веднаш починал. Свети Никола брзо му пришол на морнарот и како од сон- го кренал од мртвите.

По долгиот пат и по големиот број исцелувања што ги правел св. Никола, лаѓата стигнала во Ерусалим. Со голема љубов св. Никола се поклонил на Христовиот Гроб, на светата Голгота, на чесното дрво од Крстот Господов (каде што вратата од храмот сама му се отворила) и со сето битие посакал да остане на тоа свето место. Но волјата Господова била поинаква. Бог не сакал да го лиши своето стадо од присуството на овој грижлив пастир, па му заповедал со Својот божествен глас да се врати во татковината.

 

Враќањето во Ликија

Така, по долгото време поминато во Палестина, св. Никола се вратил во Патара, и во манастирот Свети Сион, кој бил основан од неговиот чичко, продолжил да живее богоугоден живот. Меѓутоа, повторно му се јавил божествен глас: „Николај, појди на подвиг во народот, ако сакаш да бидеш овенчан од мене“. Тогаш на св. Никола му станало јасно дека Божјата волја е таква, што мора да го остави тивкиот и молитвен живот во манастирот и да појде во народот.

Не сакал да остане во Патара бидејќи таму премногу се расчуло за него. Заминал во најголемиот град во целата ликијска област- градот Мира, каде што живеел како просјак, немајќи никакво засолниште освен Божјиот храм.

 

Изборот за епископ

Во тоа време се упокоил епископот на цела Ликија, Јован. Најмудрите луѓе се собрале да изберат нов пастир. Поради големите несогласувања не можеле да се договорат, па решиле да му се помолат на Бога, за да им укаже Он на најдостојниот за светиот епископски чин. Пристапиле кон молитва и набрзо им стигнал одговорот: Господ му се јавил на најстариот епископ и му наредил таа ноќ да оди кај црквата и да застане пред црковната врата. Првиот што ќе дојде во црквата- ќе биде Божјиот избраник и неговото име е Николај. Стариот епископ им раскажал на другите за своето видување и таа ноќ отишол во црквата како што му било заповедано.

Свети Никола имал обичај да станува на молитва ноќе на полноќ, а по молитвата одел меѓу првите на утринското богослужење. Така и таа ноќ, воден од Светиот Дух, отишол во храмот Божји. Кога пришол кај црквата, го запрел стариот епископ и го прашал: „Чедо, како ти е името?“. Свети Никола не му одговорил. Епископот повторно го прашал, а светителот тивко му рекол: „Името ми е Николај; слуга сум на твоите светињи, владико“. Кога ги слушнал овие кротки и смирени зборови, епископот без никаков сомнеж го зел св. Никола за рака и го одвел пред другите епископи.

Со голема чест и со радост бил дочекан и воведен во црквата. Веста за чудесниот избор на пастирот на Ликија брзо се разнела меѓу народот и црквата била преполна од оние што дошле да го видат Божјиот угодник. По Божја волја неговите доблести повеќе не можеле да бидат скриени, и станале јавни за цела Ликија.

 

Страдањето на Црквата од незнабожечките цареви

Омилен во народот, епископот Николај бил кроток и незлоблив, со смирен дух. Бил облечен во проста облека, се хранел испоснички, само еднаш дневно кога ќе паднел мрак. Со голема одговорност и љубов се грижел за душите што му биле доверени од Бога. Своите подвизи на пост и молитва ги удвоил, а со својата силна вера и љубов го поучувал народот и му помагал, при што бројот на верниците постојано растел.

Во времето на незнабожечките цареви Диоклецијан и Максимијан, настанало големо гонење на Црквата Христова. Христијаните биле мачени и принудувани да се одрекнат од Христа. Свети Никола ревносно ја исповедувал верата пред идолопоклониците и бил подготвен да пострада. Затоа бил затворен во затвор со многу христијани, каде што го тешел и го бодрел намачениот народ.

По долгиот период во затвор, со доаѓањето на царот Константин на власт на Римската Империја, сите христијани биле ослободени и дошол крајот на гонењето на Црквата Христова.

 

Свети Никола на првиот вселенски собор

Царот Константин решил да свика Вселенски собор во градот Никеја (325 година) за да биде изложено и утврдено правото учење за верата Христова, а Ариевиот ерес (во тоа време најсилен) да биде осуден.

На Соборот биле присутни 318 свети Отци, меѓу кои бил и св. Никола. Тој храбро го разобличувал Ариј (кој бил присутен) и неговото погрешно учење. Во својата силна ревност го посрамотил еретикот не само со зборови туку и со дело, удирајќи го по образ. Тоа предизвикало големо негодување кај светите Отци и тие решиле поради таа дрскост да го лишат од епископскиот чин. Меѓутоа, во тие денови, некои од Отците имале видување како околу св. Никола стојат од една страна Господ Христос со евангелие, а од друга страна Пресвета Богородица со омофор, и како му ги враќаат знаците на неговиот чин што му биле одземени. Тогаш сите сфатиле дека на Бога му била угодна големата смелост на св. Никола и му го вратиле архиерејскиот чин.

 

Спасувањето на народот од глад

Набрзо по Соборот, во градот Мира и во целата ликијска област се јавила голема сиромаштија и глад.

На св. Никола му било жал за својот народ, па една ноќ на сон му се јавил на еден трговец што се наоѓал во Италија и кој имал полна лаѓа жито. Трговецот имал намера да замине во друг правец, но св. Никола му дал три златника и му наредил со житото да појде во градот Мира и таму да го распродаде. Кога се разбудил, трговецот не можел да се изначуди кога видел дека има златници во раката. Го послушал светецот, отишол таму каде што му било речено и го распродал житото, објаснувајќи им на луѓето како на чудесен начин се нашол кај нив.

 

Измирувањето на народот и восјката

Во тоа време, се случил бунт во големата Фригија. Откако дознал за тоа, царот Константин испратил тројца војводи со војска да го задушат бунтот.

Кога војската стигнала до ликијското пристаниште, немирното море не им дозволило да запловат кон одреденото место, така што морале да чекаат подобро време. Некои војници купувале производи за своите потреби, а некои и насилно одземале од блискиот град, па почнале тепачки и караници со локалните жители. Луѓето оделе кај св. Никола жалејќи му се на војската. Светецот брзо стигнал и со своите благи совети ги измирил двете скарани страни. Војводите ги казниле престапниците и кон светителот покажале голема почит.

 

Свети Никола спречува неправедно убиство

Додека го смирувал народот на пристаништето, од градот Мира му стигнала веста дека игуменот Евстатиј, поткупен од лоши луѓе, сака на смрт да осуди тројца невини луѓе. Со голема тага, св. Никола веднаш тргнал и тоа во придружба на тројцата војводи.

Бргу стигнале до местото на погубување. Многу народ стоел околу тројцата кутри луѓе. Со врзани раце и со покриени очи, веќе се свиткале кон земјата, очекувајќи го страшниот удар од меч. Џелатот веќе го извлекол мечот и сиот бесен почнал да мавта со него. Тогаш светителот Христов со праведен гнев поминал низ народот, без никаков страв му го истргнал на џелатот мечот од рака и го фрлил мечот наземи. Толку силен и бестрашен бил св. Никола, што никој не се осмелувал да го запре. Големо задоволство и радост кај присутниот народ предизвикало ова храбро дело на Божјиот праведник. Потоа пристигнал и игуменот Евстатиј и сакал да му пријде на светителот. Свети Никола го одбил, не дозволувајќи му да му пријде сè додека овој не го признал својот грев.

Трпјцата војводи што дошле со св. Никола на гилотината, со големо воодушевување зеле благослов од архиерејот Божји и се упатиле за Фригија.

 

Спасувањето на тројцата војводи

Војводите во Фригија брзо го задушиле бунтот и со радост се упатиле кон Византија за да му ја објават на царот храбрата победа. Царот Константин ги пречекал со големи почести и ги удостоил со учество во царскиот совет. Меѓутоа, тоа почнало да им пречи на некои завидливи и лоши луѓе, при што почнале да клеветат дека војводите му посакуваат зло на царот. За таа своја завера го придобиле епархот со многу злато. Му ја дале клеветата, а епархот му ја пренел на царот. Царот Константин, без никаква истрага, избрзано ги испратил своите војводи в затвор и по убедување од епархот, решил да ги погуби.

На војводите не им било јасно зошто се осудени на смрт. Горко плачеле и тажеле, а потоа едниот од нив се сетил на св. Никола, па се договориле да му се помолат на Бога. Бог, Кој секогаш ги слуша молитвите на оние што усрдно Го молат, брзо им ја услушал молитвата. Таа ноќ на царот на сон му се јавил св. Никола и му рекол брзо да ги пушти од затвор тројцата војводи зашто тие се наклеветени и се невини. Уште и му се заканил дека ако не го послуша, ќе погине од оние што ќе се побунат. Зачуден, царот го прашал: „Кој си ти што ми упатуваш мене и на државата такви закани?“, а светителот му одговорил: „Името ми е Николај, архиереј сум во Мирската митрополија“. Со истото видување св. Никола му се јавил и на подмитениот епарх. Утредента ги извеле војводите пред царот, кој мислел дека со магии навеле такви соништа кај него. Војводите искрено исповедале дека не знаат за никакви магии и дека секогаш му биле предани на царот. Тоа предизвикало сожалување кај царот. Потоа св. Никола им се прикажал само на војводите, бодрејќи ги, при што тие почнале да го повикуваат на помош. Кога царот слушнал дека го спомнуваат името на светителот од неговиот сон, ги прашал кој е тој, а војводите му раскажале за св. Никола и за неговата чудесна помош.

Царот се покајал поради својата избрзана одлука и ги пуштил војводите со богати дарови да одат во градот Мира кај св. Никола.

 

Крајот на земниот живот на свети Никола

Свети Никола правел голем број чуда на земјата. Спасувал морепловци, исцелувал болни, им помагал на сиромашните. Како голем угодник Божји дочекал длабока старост. Малку боледувал со телото, а потоа со радост и со псалмопеење се преселил кај Господа. Неговото свето тело е положено во соборната црква во Мирската митрополија и набрзо од него почнало да тече чудотворно миро со кое се помазувале и се исцелувале болните. Народот доаѓал од сите страни да му се поклони на овој прекрасен светител.

Така св. Никола продолжил да му помага на верниот народ, правејќи уште поголеми чуда на оние што со вера го повикуваат на помош, сè до денес.

 

 Чуда на свети Николај

(мала и премала е оваа книга за да ги собере сите чудеса на овој силен угодник Божји)

 

Свети Никола му го враќа видот на светиот крал Стефан Дечански

Принцот Стефан, синот на кралот Милутин, бил многу уважен и ценет во целата тогашна Србија. Го краселе голем број доблести, бил добар, мил, кроток, милостив.

Неговата маќеа Симонида, ќерка на византијскиот цар, сакакала нејзиниот син Константин да го заземе престолот, па затоа постојано го клеветела и го валкала принцот Стефан пред својот сопруг. За несреќа, некои српски великани почнале да му откажуваат послушност на кралот, не можејќи повеќе да ги поднесуваат сплетките против принцот, а тоа на кралот му било претставено божем принцот Стефан подготвува бунт против него. Кралот Милутин непромислено и избрзано наредил да го одведат Стефана во еден замок во скопската област и таму, покрај црквата на св. Никола да го ослепат.

Со извадени очи и со страшни болки, маченикот единствено молитвата го крепела. Таа ноќ по ослепувањето, речиси в зора, тој малку задремал. На сон му се јавил прекрасен светител, кој му рекол: „Не тагувај, Стефане! Еве ги твоите очи на мојата дланка“. Стефан го прашал: „А кој си ти, господине мој, што покажуваш толкава грижа за мене?“. Светителот му одговорил: „Јас сум Николај, епископ Мириклијски“. Откако се разбудил, Стефан му заблагодарил на Бога што му испратил утешител во тешките страдања.

Стефан, со своите два малолетни сина, Душан и Душица, бил протеран од Србија и затворен во еден цариградски дворец. Слеп и затворен, принцот Стефан се предал на молитва и на духовен живот. Брзо се прочул и кај византискиот цар како голем ревнител на Христовата наука  и изобличувач на разни ереси.

По пет години од прогонството, Бог го исцелил својот трпелив угодник: за време на бдението спроти празникот Свети Никола, Стефан стоел на своето место во црквата и смирено се молел. Седнал и малку задремал кога се читало житието на св. Никола. На сон му се јавил глас: „Се сеќаваш ли што ти кажав кога ти се јавив минатиот пат?“. Стефан паднал пред светителот и му рекол: „Знам дека ти си големиот светител Николај, но не се сеќавам што си ми рекол“. Свети Никола му одговорил: „Ти реков да не тагуваш, зашто твоите очи се во мојата рака, и ти ги покажав. Она што ти го ветив тогаш, еве сега дојдов да го исполнам“. Потоа, светителот го осенил Стефана со крсни знамиња и му рекол: „Господ наш Исус Христос, Кој на слепиот од раѓање му дарува вид, и на твоите очи им го дарува поранешниот вид“. Светителот исчезнал, а преплашениот Стефан се разбудил- и прогледал. Го криел маченикот Христов ова чудо и се преправал слеп сè додека на Бога не му станало угодно да го врати во Србија и да го постави за крал.

 

Спасувањето на рускиот офицер од стрелање

Во Подол, северно преградие во Киев, во 1920 година, живеела една стара жена, вдовица, со својот син и со својата ќерка. Имала голема почит и љубов кон св. Никола и во моментите на тешкотии одела во храмот што бил посветен на овој прекрасен Божји светител и се молила пред неговата икона. Секогаш добивала утеха и олеснување за своите маки.

Во тоа време властите во градот постојано се менувале: Белогвардејци, Црвени, Директориум, Полјаци, Германци… Нејзиниот син станал офицер, а сите поранешни офицери при промените на власта биле уапсувани на самото место. Тоа се случило и со синот на ова жена. По апсењето, неговата сестра трчала од еден „оддел“ до друг со цел да измоли ослободување за својот брат. Мајката отишла во црква пред иконата на св. Никола. Долго се молела. Кога се вратила дома, била утешена и сигурна дека св. Никола ќе помогне. Набрзо дознале дека нејзиниот син исчезнал.

Утредента в зори, синот се појавил- изгладнет, извалкан и исцрпен. Го раскажал следниот случај. Поголема група офицери, меѓу кои бил и тој, биле водени во Печерск, преградие во ридови, близу Киево-Печерската Лавра. Таму имало еден голем хиподром во чија близина уште од време на Петар Први биле ископани ровови како одбрана од шведската восјка. Кај тие ровови се извршувале стрелања. Веќе биле близу хиподромот кога пред конвојот одеднаш се појавил низок старец. Му пришол на командантот и го прашал: „Каде ги водите?“

Во „Духоњиновиот Генералштаб!“ (жаргонски во тоа време тоа значело „на стрелање“), „Бегај, старецу!“, викнал командантот. Старецот навистина се тргнал, но водејќи го со себе и синот на вдовицата, кого го зел за рака, велејќи: „Пуштете го. Јас го познавам“.

Ниту командантот ниту кој било од стражарите што ја придружувале групата не одговорил ниту, пак, направил што било за да го спречи старецот. Старецот го одвел момчето зад еден агол и му рекол: „Оди дома кај својата мајка“. И веднаш исчезенал.

Старицата била пресреќна и веднаш побрзала в црква за да им заблагодари на Господа и на св. Никола што ѝ се вратил синот жив. Утредента и момчето заедно со мајка си се упатило в црква. Иако и порано одел во храм Божји, сето тоа не го интересирало нешто многу. Кога мајкла му го довела пред иконата на св. Никола, момчето пребледело. Некако успеало да прошепоти: „Мајко моја, па тоа е старецот што ме спаси…“.

Прекрасен е Бог во Светите свои!

 

Исцелувањето пред икона

На сестрата Татјана во јуни 1997 година ѝ била поставена следната дијагноза: агресивен облик на тумор на лимфните јазли и уште 18 месеци живот. Татјана тогаш имала околу 50 години, но поради големиот број хемотерапии изгледала како многу постара. Била тешка само 40 килограми. По две години, во февруари 1999 година, отец Илија во руската православна црква Свети Јован Претеча во Вашингтон ја донел мироточивата икона на св. Николај Чудотворец. Парохот на Татјана сакал иконата да ја однесе во нејзиниот дом и таму да отслужи молебен за нејзино оздравување, кое таа решително го одбила, инсистирајќи дека сака лично да дојде во црквата и да се помоли. Навистина било потресно да се гледа како нејзиното слабо тело се крши во метании пред светиот лик на иконата. Два дена подоцна, Татјана имала закажано хемотерапија. По прегледот нејзиниот доктор на големо чудење заклучил дека повеќе го нема туморот на лимфните јазли. Бил зачуден не сфаќајќи како можело тоа толку брзо да се случи. Сосема збунет ѝ рекол на Татјана да оди дома и да одмора еден месец од понатамошни хемотерапии. По еден месец, Татјана отишла на контрола. Докторот ја испратил на детаљни испитувања- анализа на крвта, скенирање итн. Сите резултати биле негативни,  што медицински и научно било невозможно. Докторот ѝ дал целосен отпуст. Оттогаш, Татјана редовно учествува во заедничките молитви на благодарења што по ова и слични исцелувања се служат пред мироточивата икона на Божјиот светител, свети Николај архиепископ Мирликијски Чудотворец.

 

 

Превел:

Петар  Петковски,

дипломиран теолог

 

Кратки поуки до верниците за Божикниот пост од Романскиот Патријарх Даниил

Posted on

Поглаварот на Романската православна црква, патријархот Данил ги потсетува верниците на основната цел на постот и неговото значење во духовниот живот на секој христијанин.

  1. Ние не постиме за да бидеме видени и пофалени од луѓето туку постиме за да се приближиме до Бога.
  2. Постиме зашто го сакаме Бога повеќе од материјалните дарови што ги добиваме од Него.
  3. Прошката е добар почеток на постот. Никој не може да влезе во постот, кој е духовна борба за прочистување од гревовите и за просветлување на душата, без прошка.
  4. Постот ја поткрепува молитвата на верниците, кои ја сметаат врската со Бога за центар, светлина и храна за душата.
  5. Вистинскиот пост не е само воздржување од храна од животинско потекло туку и воздржување од жедта за матријалното и воздржување од алчноста и од егоистичката желба за владеење над другите, како ограничување на секоја мисла, збор или дејствие што ја намалува љубовта кон Бога и кон ближниот.
  6. Ако постот е придружен од дела што му се угодни на Бога, тогаш човекот што пости станува светлина за другите луѓе и избран сад на Божјата слава.
  7. Постот не е само матријална состојба, туку и духовна, т.е. пост за очите, устата и срцето.
  8. Постот е духовна состојба на жртва или приносување, оној што пости тоа го прави слободно, т.е. секој според силите.
  9. Во времето на постот се намалува количеството на материјалната храна, а се зголемува количеството на духовната храна.
  10. Постот ја поткрепува молитвата, а пост без молитва не е духовна борба.
  11. Постот ги смирува егоистичките страсти, го осветлува интелектот, ги осветува чувствата, го изменува поведението и односот кон луѓето и кон природата, поставувајќи сѐ во светлината на присуството на Божествената љубов.

Житие на преподобниот Прохор Пчински

Posted on

Проподобниот отец Прохор Пчински, подвизувајќи се со добар подвиг во Нагоричанската и Козјачката пустина, се родил за време на царувањето на цар Диоген. Родителите на светиот Прохор, Јован и Ана, побожно живееле во Овчеполскиот крај. Тие биле натажени луѓе, бидејќи долго време немале деца. Горејќи од желба за деца, тие усрдно везнесувале молитви кон Бога и многу милостиња давале по црквите и сиромашните. Ана зачнала во староста и родила син, кој на крштението добил име Прохор. Кога Прохор наполнил осум години родителите го испратиле да ја изучува писменоста. Прохор многу напредувал во учењето и со тоа многу ги зарадувал своите родители.

Кога Прохор ја изучил книжевната мудрост подобро од своите врсници и постанал полнолетен, родителите намислиле да го оженат за да добијат наследници. Но, Прохор не сакал себе си да се окова во земните окови. Горејќи со љубовен пламен кон Господа, тој жеднеел деноноќно да му служи со умот и срцето, со духот и телото. Затоа ја сакал црквата и нејзините богослужби и секој ден одел на молитва. Слушајќи ги зборовите на на Господа Исуса Христа во Евангелието: Кој го љуби таткото свој или мајката своја повеќе од Мене, не е достоен за Меде; и кој ме љуби Мене, нека го земе крстот свој и нека врви по Мене. – Прохор одлучил да го остави светот и сите светски убавини, па целиот да се посвети на Бога. Излегувајќи од црквата, каде ги слушал овие Господови зборови, тој целиот свој имот го раздал на сиромашните и отишол во пустина, пеејќи заедно со пророкот Давид: Душата моја жедува за силниот и живиот Бог. Како што црната жеднее по ведни извори, така и душата моја, Боже, копнее по Тебе! (Псал. 41,2,1).

Доаѓајќи во нагоричката пустина, Прохор нашол мала пештера и покрај неа мал извор на вода, па тука се населил. Почнал да се подвузува со прекрасен и спасителен подвиг, имајќи го секогаш пред очите на душата Господа Бога. Храната му се состоела од трева и разни растенија. Но, и таа храна ја земал само еднаш на три дена. Со молитвата, пак, секогаш ја нахранувал својата душа. Живеејќи на таков начин, проподобниот поминал во пустината 32 години и за тоа време не видел човечко лице, а се дружел само со ѕверовите кои го посетувале.

По Божја промисла се случило ова: некој човек по име Диоген, дошол во лов во пустината, каде што преподобниот се подвизувал. Тој сдогледал една срна и почнал да ја брка. Срната бегајќи дотрчала во пештерата на преподобниот, кој, пак, често ја хранел. Гледајќи ја срната многу уплашена, проподобниот ја запрашал: Зошто така бегаш? Тогаш пристигнал и Диоген, па гледајќи го влакнестиот старец, облечен во искинати алишта, силно се исплашил, се свртел назад и почнал да бега. Светиот пустиножител, предвидувајќи со Духот дека набргу ќе постане цар, почнал да го доикува, велеќки: Диогене, врати се! Не плаши се! Застани! Па и јас сум човек. Слушајќи ги зборовите на преподобниот, Диоген се вратил и со страв паднал пред нозете на чудниот старец, барајќи благослов од него. Светиот старец го благословил и пророчки му рекол: “Диогене, оди веднаш во Цариград, бидејќи Бог ќе те издигне на царскиот престол. А тогаш немој мене да ме заборавиш. Тие, па калишта што се на тебе, остави ги во посебна соба и често навраќај се да ги видиш, спомнувајќи си и за мене, старецот, кој живее во оваа пустина.” Диоген го послушал старецот и веднаш отпатувал во Цариград. И пророштвото на светиот старец се исполнило: по кратко време Диоген постанал цар. Тогаш тој постапил по заповедта на светиот пустиножител и своите стари облеки ги оставил во посебна соба. Но, набргу заборавил на нив. Триесет години после тоа преподобниот Прохор му се јавил на Диоген на сон и му рекол: “Зошто, Диогене, ги заборави своите претходни аблеки, а и мене, старецот? Погрижи се да ми подигнеш макер и малечок храм.”

Откако се разбудил, царот го опфатил страв и веднаш отишолд а ги види своите стари облеки и се потцетил на се што му рекел старецот. Сакајќи да ја исполни желбата на преподобниот, царот заминал во пустината, во која го пронашол светиот подвижник бркајќи ја срната. Доаѓајќи во Жеглиговскиот крај, царот не можел да го пронајде светиот старец, бидејќи пред тоа, по Божја промисла, старецот преминал на планината Козјак. А тоа се случило откако ангел Господов се јавил на преподобниот и му рекол: !Бегај одавде длабоко по пустината во пустината и насели се на Козјак“.

Светиот Прохор го послушал гласот Господов и доаѓајќи на Козјак пронашол мала пештера и во неа се населил. Тука живеел уште триесет години, подвизувајќи се со пост и молитва и угодувајќи на Бога со исполнување на Неговите свети заповеди. Со таквиот богоугоден живот тој стекнал дар на прозорливост и чудотворство. И тогаш, веќе во длабока старост, му се јавил на сон на царот Диоген. Царот, патувајќи, го нашол местото на подвижништво на Божјиот угодник и тука, во Нагоричани, му подигнал храм. Но, царот многу тагувал бидејќи не знаел каде почиваат неговите мошти. Затоа усрдно со молел на светиот Прохор да му ги открие неговите мошти. И светиот Прохор му се јавил во сон и му рекол неговите мошти да ги бара во Козјачката пустина. Тогаш царот испратил многу војници да ги бараат моштите од светителот. Тие ги барале многу денови, но нивниот труд бил залуден. А еден старец, стоејќи на врвот од планината Козјак, откаде можел да се види целиот Козјак и во ширина и во должина, здогледал еден бел орел како лета над пештерата над која се наоѓале моќтите на светиот Прохор. Таму се упатиле сите, заедно со царот, и во пештерата ги пронашле нераспадливи моштиле на светителот. Царот и сите што биле со него паднале ничкум пред моштите на светителот па со големо стравопочитување и побожност, со пеење на црковни песни, ги зеле, ја преминале реката Пчиња и дошле во ногоподигнатиот Нагоричански храм. Кога утредента дошле во храмот, во него не ги нашле светите мошти, кои, пак, сами се вратиле во својата пештера. Но, тие повторно ги донесле, а моштите пак сами се врателе. Тоа се случиле три пати. Тогаш царот одлучил светителот да го понесе со себе во Цариград, па го товариле телото на една маска. Но, маската не сакала да се помрдне од местото. Царот во тоа ја видеј желбата на светиот отец Прохор и тој наредил, да се подигне нова црква на реката Пчиња и во неа нераспадливо до денес почиваат светите и чудотворни мошти, од кои тече свето и исцелително миро.

Новоподигнатата црква била осветена во присуство на царот и мноштво народ, а покрај црквата бил изграден и манастир. Царот ја зел левата рака од светителот и со себе ја однесол во Цариград, а останатото тело целло го оставил во новата обител, за кое се верува дека точи свето и целително миро на утеха, помош и лекувања на сите кои со вера и љубов пристапуваат кон светиот Божји угодник, Прохор Пчински.

Житието на свети Прохор Пчински е напишано од непознат автор. Тоа е зачувано во неколку нови преписи од 18-19 век, направени врз основа на постари. Три негови преписи се чувале во манастирската библиотека на манастирот „Свети Прохор Пчински“, а еден препис од 1847 година се наоѓал во бившата Скопска митрололија. Две од Пчинските житија се препишувани од хилендарските монаси Мартириј Хилендарски и Дионисиј Хилендарски.

Православната црква овој светец го празнува на 01 ноември.

Свети Дионисиј од Закинтос, архиепископ Егински (1547 – 1622)

Posted on Updated on

Во светот Драганиг Сигур, се родил во 1547 година на островот Закинтос во Јонското море. Според родовата линија на татко му произлегувал од аристократски нормандски род. Неговите предци се преселиле од Нормандија (Франција) во Италија, а потоа на островот Закинтос, каде станале владетели на земја на југо-запад на островот и повеќето примиле Православие. По мајка му припаѓал кон познатиот венецијански род Валви.

Според преданието, кум на крштението на светиот му бил преподобниот Герасим Кефалониски. Основното образование Драганиг го добил при учителот Николај Керофалис. Подоцна, најверојатно, се образовал при познати европски учители  богослови, кои во тоа време живееле во Закинтос. Многу добро го знаел старогрчкиот, латинскиот и италијанскиот јазик, го изучувал Светото Писмо и делата на отците на Црквата. Од неговите писма е познато дека тој се занимавал со толкување на делата на свети Григориј Богослов. Од самата младост него го привлекувал црковниот живот.

На 21 годишна возраст,  го предал целото свое наследство на помладиот брат и сестра, а самиот отишол во манастир. Во 1568 година примил монашки постриг со името Дaниил во Старофадскиот манастир на островот Строфадес, недалеку од Закинтос. Како млад монах успеал да го достигнe богословието, неговите зборови како на духовен раководител почнале да растат и да се распространуваат. Во 1567 година бил ракоположен во ѓакон, а во 1570 година на само 23 години за свештеник од епископот Кефалониски и Закински Филотеј Ловердосом. По неколку години нему му предложиле да стани игумен на Строфадискиот манастир на западниот брег на Закинтос и тој станал еромонах Закински и Строфадиски. Во јуни 1577 година, отишол на поклоничко патување во Ерусалим, но во Атина за време на визитата кај митрополитот Атински Никанор, го примил неговиот итен предлог да ја земи архиепископската катедра на островот Егина. При ракополагањето го добил името Дионисиј во чест на покровителот на Атина светиот свештеномаченик Дионисиј Ареопагит. Живеел строг аскетски живот, јавувајќи се како жив пример и духовен отец за многу христијани. Многу луѓе ги барале неговите совети. Но свети Дионисиј после две години од архиерејската хиротонија, се откажал од епископскиот чин, мислејќи дека многубројните пофалби за него можат да го доведат кон гордост.

Во 1579 година свети Дионисиј се враќа во манастирот на Пресвета Богородица Анафонитри и бил поставен од патриархот Константинополски Еремија II за викарен епископ Закински. Свети Дионисиј активно учествувал во црковниот живот, обучувајќи ги и ракополагајќи ги клириците. Клириците престанале да патуваат за ракополагање до Кефалонија, и епископот Кефалониски и Закински испратил во Венеција, која тогаш припаѓала под Закинтос, жалба дека свети Дионисиј се меша во неговите работи. Во 1581 година управителот на Венеција Николај Депонте издал указ, со кој му ја забранува на свети Дионисиј секоја дејност на територијата која припаѓала под јурисдикција на епископот Кефалониски и Закински. Во следните години свети Дионисиј бил поставен за старешина при храмот на свети Никола Чудотворец во Закинтос.

После смртта на епископот Кефалониски, свети Дионисиј станал еден од кандидатите на таа катеда. Сепак за нов епископ бил избран двадесет и пет годишниот Неофит Колокифас. Свети Дионисиј станал игумен на манастирот Пресвета Богородица Анафонитри.

Повеќе од 40 години свети Дионисиј ги пасел словесните овци на островот Закинтос. Се упокоил во Господа на 17 декември 1622 година. Свети Дионисиј бил погребен во манастирот на островот Строфадес, во храмот на светиот великомаченик Георгиј. Кога по неколку години според обичајот на манастирот неговите мошти биле извадени го гробот, тие се покажале нетлени и миомирисни, и биле поставени во храмот на почесно место. Во 1703 година монасите и општината на островот Закинтос испратиле до Константинопол молба за причислување на свети Дионисиј кон ликот на светиите. Патријархот константинополски Гаврил III издал синодални указ, во кој било изложено житието на светиот и денот на неговиот спомен. Житието на свети Дионисиј Закински и неговата служба биле напишани од Георгиј Сипандром.

За време на пиратскиот напад во 1717 година, двете раце на светителот биле отсечени од пиратите, но неговите мошти чудесно биле сочувани неповредени. Во 1717 година монасите на Строфадискиот манастир ги пренеле моштите во Калитерското подворје, за да ги заштитат од слични напади и ситуации. Подоцна во чест на свети Дионисиј бил подигнат храм во областа Амос, каде се чуваат моштите на свети Дионисиј сè до 1893 година, кога поради замјотрес храмот бил разрушен, а моштите биле пренесени во привремен храм. Меѓу 1925 и 1948 година бил изграден нов храм, а во 1956 бил обновен манастирот, добивајќи име Строфадиско-Дионисевски манастир. Неговите мошти до денес почиваат во таа обител, во параклисот на свети Георгиј, во специјално изработен кивот од сребро во 1829 година.

Во неговото житие се вели дека тој ја достигнал височината на простувањето и човекољувието. Еден ден во манастирот каде престојувал свети Дионисиј дошол некој човек во неговата келија со молба да го сокрие него од неговите гонители. Кога свети Дионисиј го запрашал по која причина го гонат, човекот одговорил дека убил монах. Од разговорот кои го воделе свети Дионисиј дознава дека убиениот монах е всушност неговиот брат. Свети Дионисиј ги примил тие вести со голема жалост, но не го избркал убиецот, туку го скрил и не го предал во рацете на неговите гонители. Убиецот потоа длабоко се покајал и како последица на тоа станал монах, а свети Дионисиј го испратил во Пелопонез.

Свети Дионисиј се почитува како голем чудотворец. Понекогаш неговиот кивот не можат да го отворат. Но кога тоа е возможно, се покажува дека неговите папучи се износени и валкани, и затоа од време на време ги менуваат. За тоа чудо свети Дионисиј го нарекуваат „светител кој оди“, односно кој продолжува да оди по островот и да прави чудеса. По неговите молитви се случуваат многубројни чудеса: он исцелувал од различни болести, им го врќал видот на слепите, им помагал на парализираните да станат на нозе, предупредував при пожари, спасувал при несерќи, го смирувал морето, го спасувал островот од пирати и.т.н.

Кога грчкиот храм посветен на свети Георгиј во Њујорк бил разрушен од страна на терористите на 11 септември 2001 година, неповредени во храмот останале само два предмета – крстот и книжната икона на свети Дионисиј.

 

подготвил:

Петар М. Петковски,

дипломиран теолог

Лажните идоли, ексклузивноста на денешницатa

Posted on

Живееме во време во кое е апсолутно нарушен системот на вредности. Во современото општество клучниот критериум за успех се парите. Позицијата во друштвото е двигателот на речиси сите процеси во човечкиот живот, а имиџот е поважен од квалитетот на личноста. Скапоцен автомобил, што поголема и подобро уредена куќа, брендирана облека и обувки, удобен живот, главно без работа – тоа е сонот на секој просечен човек на нашата планета. Луѓето ја занемаруваат верата, Црквата, Светото писмо, а првенствено зборовите на Господ Исус Христос: „Затоа ви велам: немојте да се грижите за вашата душа – што ќе јадете или што ќе пиете; ниту за вашето тело, во што ќе се облечете. Зар не чини душата повеќе од храната, и телото – од облеката?“ (Матеј 6, 25).

Посматрајќи го животот на своите предци, можеме да видиме дека тие се задоволувале со многу посиромашен животен стандард. Најнапред ја ценеле работата (трудот), ја обработувале земјата, одгледувале животни и на тој начин им обезбедувале на своите семејства основни средства за живот. Секако, и ним им биле потребни пари, како и на луѓето денес. Парите се потребни за образување, лекување, исхрана, меѓутоа, не е сѐ во материјалните вредности. За разлика од нашите предци, коишто до пари доаѓале со макотрпна работа, денес, главно, не се избира начинот за профит. Човекот, со копнеж да се збогати, готов е да ги погази сите морални начела. Наместо пример да му бидат, најпрво Христос, нашите светители и другите славни предци, или во денешниот свет чесните луѓе, научници, академици, професори, резултатите од разни анкети покажуваат дека човекот се воодушевува и се угледува на луѓето од „шоу-бизнисот“, на разни пејачи и актери, честопати не криејќи дека му се „идоли“. На тој начин, директно ја прекршува втората Божја заповед: „Не прави идоли или слики; не им се поклонувај и не им служи“.

Главното средство што довело до нарушување на системот на вредности се масовните медиуми (компјутер, интернет, телевизија), кои секојдневно ни претставуваат и ни нудат неморален начин на живот како нешто примерно и нормално, на пример преку телевизијата на која, особено на домашните канали, сѐ повеќе се прикажуваат естрадата и реалити програми, и на тој начин, сѐ повеќе ги потиснуваат едукативните и поучни емисии, кои се сѐ помалку оприсутнети на медиумите. Владета Јеротиќ, истакнат српски православен психолог и книжевник, наведува: „Денешниот, навистина, „паднат“ свет (со својот, во секој поглед, нездрав живот како да сака и треба да „докаже“ дека човекот е „паднато“ суштество) станал компјутер и контејнер (намерно не правејќи разлика помеѓу нив) на сите, не само на корисните, туку и на излишните, непотребни, неточни, но над сѐ лоши информации“.[1] На еден сајт се наведува: „Лагата и измамата прикажани илјада пати ги прифаќаме како вистина, која ја обликува нашата свест и притоа го менува системот на вредности, а ние не сме ни свесни за тоа“.[2]

Родителите денес стремејќи се да заработат што повеќе  и што подобар материјален живот да му обезбедат на своето семејство, се оптоваруваат со материјални проблеми и го пропуштаат растењето на сопствените деца. Сѐ повеќе ги препуштаат на компјутерите и на телевизорите, тие да ги воспитуваат. За разлика од некогашните цртани филмови, како на пример „Том и Џери“, во кој најстрашната работа била таа мачката да го улови глушецот, денешните се преполни со вознемирувачки и насилни сцени, кои имаат лошо влијание врз психата и доведуваат до агресија кај децата.

Меѓутоа, по углед на древниот кинески филозофски концепт „ЈИН И ЈАНГ“, кој говори за тоа дека во сѐ што е добро има и нешто лошо, а во сѐ што е лошо има и нешто добро, не треба светот да го гледаме „црно-бело“. Напредокот на технологијата донесува многу позитивни и корисни работи. Во „примитивните општества“, кога бројот на луѓето бил мал и ограничен, единствено вербално можеле да разменат информации. Со напредокот на културата и со проширувањето на општествата напредувале и инструментите  за општествените односи, кои толку се развиле и направиле напредок по кој можеле да се пренесат информации од еден крај на светот во друг по најкраток рок. Комуникацијата помеѓу луѓето тече многу побрзо и поедноставно. Сите информации и податоци ни се на дофат на рака, и на тој начин, ако правилно ги искористиме, можеме да дознаеме многу корисни работи и да го прошириме нашето знаење.

Спротивставставувањето на предизвиците што влегле во нашиот живот, нивно ставање под контрола и непрестаната борба против нив е во служба на зачувувањето на системот на вредности. Најлесно е да се бара изговор и да се обвинува околината за животниот и морален пад. Меѓутоа, Христос му дава можност на секој поединец да се покае и да се спаси, најпрво со живот според христијанските начела. Исто така и општењето во црковната и во општествената зедница во борбата со асоцијализацијата, која е продкукт на животот во имагинарниот свет на компјутери и медиуми. Но и пред покајувањето за гревовите, Христос дава можност човекот по слободна волја да не греши. Пример треба да му биде самиот Христос и сите оние што живееле праведен живот. И што е најважно, треба да се имаат на ум Христовите зборови запишани во Евангелието: „Зашто каква полза има човек, ако го придобие целиот свет, а на душата своја ѝ напакости? Или каков откуп ќе даде човек за својата душа?“ (Марко 8, 36-37).

 

Петар Петковски, дипл. теолог

[1] Владета Јеротиќ, Повратак оцима, Белград, 2000, 359.

[2] https://medijskaokupacija.wordpress.com – преземено на: 06.октомври 2016 година